Als de buitenunit van je airco bevriest tijdens het verwarmen, is dat normaal tot op zeker hoogte, maar niet altijd. Een dunne rijp op de unit in de winter is geen probleem: de airco heeft een ingebouwde ontdooifunctie die dit automatisch oplost. Wordt de unit echter dik bedekt met ijs, of ontdooit hij niet meer vanzelf, dan is er iets mis.
Hieronder lees je precies waarom dit gebeurt, wanneer je je zorgen moet maken en wat je zelf kunt doen.
Waarom bevriest de buitenunit bij verwarmen?
Tijdens het verwarmen onttrekt de buitenunit warmte aan de buitenlucht. Daarbij koelt het koelmiddel in de unit sterk af, soms tot ruim onder nul. De vochtige buitenlucht die langs de lamellen stroomt, condenseert en bevriest. Dat is de normale werking van een warmtepomp of aircosysteem in de verwarmingsmodus.
Toch kan de ijsvorming flink toenemen als er iets niet klopt. De meest voorkomende oorzaken bij overmatige bevriezing zijn:
- Belemmerde luchtstroom: bladeren, sneeuw, vuil of een te kleine ruimte rondom de unit zorgen ervoor dat er onvoldoende lucht wordt aangevoerd. De unit kan dan niet genoeg warmte opnemen en bevriest sneller.
- Te weinig koelmiddel: bij een lage koelmiddeldruk daalt de verdampingstemperatuur te ver, waardoor er meer ijs wordt gevormd dan de ontdooifunctie aankan.
- Defecte ontdooifunctie: de meeste units ontdooien automatisch met vaste tussenpozen. Doet de sensor of de ontdooicyclus het niet goed, dan stapelt het ijs zich op.
- Vervuilde lamellen of ventilator: aanslag op de lamellen vermindert de warmteoverdracht, waardoor de unit harder moet werken en eerder bevriest.
- Extreem koude en vochtige omstandigheden: bij temperaturen rond het vriespunt, gecombineerd met hoge luchtvochtigheid, bevriest een unit ook bij perfect onderhoud wat sneller. Dat is op zich geen defect.
Wanneer is bevriezing van de buitenunit normaal?
Een lichte rijplaag op de lamellen, die na een kwartier tot een half uur vanzelf verdwijnt, is volstrekt normaal. De unit gaat dan tijdelijk in ontdooistand: je hoort het systeem even anders werken, de buitenventilator stopt soms even en er kan stoom opstijgen van de unit. Dat is een teken dat de ontdooicyclus gewoon zijn werk doet.
Zorg je voor zorgen als de ijslaag dik is (meer dan een paar millimeter), de unit urenlang bevroren blijft, of de verwarmingscapaciteit duidelijk terugloopt. Dan is er meer aan de hand dan normale rijpvorming.
Wat kun je zelf doen als de buitenunit airco bevriest bij verwarmen?
Er zijn een paar stappen die je zelf kunt zetten voordat je een monteur belt:
- Controleer de ruimte rondom de unit. Verwijder bladeren, sneeuw, takken of ander vuil. Houd minimaal 30 tot 50 centimeter vrije ruimte rondom de unit aan, zodat er voldoende lucht doorheen kan stromen.
- Zet de airco tijdelijk uit. Schakel het systeem uit en laat de unit op kamertemperatuur ontdooien. Gooi er geen warm water over; dat kan de lamellen beschadigen.
- Reinig de buitenunit. Spoel de lamellen voorzichtig schoon met een tuinslang op lage druk. Doe dit alleen als er geen ijs meer op staat en de unit niet onder stroom staat.
- Controleer of de ventilator draait. Als de ventilator op de buitenunit stilstaat terwijl de unit aan is, is er mogelijk een defect aan de motor of de sturing.
- Let op foutcodes. Veel systemen geven een foutcode op de binnenunit of via de app. Zoek die code op in de handleiding; hij wijst je vaak direct naar de oorzaak.
Wanneer moet je een monteur inschakelen?
Kun je de bevriezing niet oplossen met bovenstaande stappen, of keert het probleem steeds terug? Dan is een monteur nodig. Lage koelmiddeldruk, een defecte ontdooisensor of een stukgelopen ventilatormotor zijn geen klussen die je zelf kunt of mag oplossen. Het bijvullen van koelmiddel is wettelijk voorbehouden aan gecertificeerde technici, omdat het om F-gassen gaat.
Laat een monteur ook controleren of de installatielocatie van de unit correct is. Een unit die in een hoek staat waar weinig wind doorheen trekt, of die gericht staat op een muur op minder dan 20 centimeter afstand, zal structureel meer last hebben van bevriezing dan een correct geplaatste unit.
Kortom: een beetje rijp op de buitenunit in de winter is geen reden tot paniek. Dikke ijsvorming die niet vanzelf weggaat of steeds terugkomt, vraagt om actie. Begin met de luchtstroom en reiniging, en bel bij twijfel een monteur voor een controle op koelmiddel en de ontdooifunctie.