Een airco die ratelend geluid maakt, heeft bijna altijd te maken met een los onderdeel, een verstopping of een trillingsprobleem. Het goede nieuws: in veel gevallen kun je de oorzaak zelf opsporen en soms ook zelf oplossen. Hieronder zie je de meest voorkomende oorzaken, per situatie.
Wat veroorzaakt een ratelend geluid in de airco?
Een ratelend geluid klinkt anders dan een bromtoon of een zoemend geluid. Het is een onregelmatig, klappend of rinkelend geluid dat steeds terugkomt. Dit wijst meestal op een bewegend onderdeel dat ergens tegenaan komt, of iets dat losgeraakt is.
De meest voorkomende oorzaken zijn:
- Losgeraakte bevestigingsbouten of -platen. De compressor of ventilator zit vast met bouten. Als die lostrillen, rammelt de hele unit bij elke vibratie.
- Een object in de ventilator. Een blad, takje, steentje of ander vuil kan terechtgekomen zijn in het ventilatorwiel van de buitenunit. Bij elke omwenteling tikt het voorwerp ergens tegenaan.
- Een beschadigd of verbogen ventilatorblad. Als een blad van de ventilator vervormd is (door een klap of vorst), raakt het bij hoge snelheid de behuizing. Dat geeft precies dat ratelende, herhalende geluid.
- Een slecht gemonteerd paneel of afdekking. De plastic of metalen buitenpanelen van de unit kunnen lostrillen, zeker als de bevestigingsclips versleten zijn of ontbreken.
- Bevroren condensaatafvoer. Als het afvoerslangje deels bevroren of verstopt is, kan het water ratelend langs interne onderdelen stromen of druppelen.
Buitenunit of binnenunit: waar zit het geluid?
Bepaal eerst waar het geluid vandaan komt. Dat scheelt veel zoekwerk.
Buitenunit rammelt: Dit is verreweg het meest voorkomend. De buitenunit staat buiten, trilt constant en krijgt meer te verduren (vuil, bladeren, temperatuurwisselingen). Controleer de bevestigingsbouten op de muurbeugel of het dak, check of er iets in de ventilator zit en kijk of de afdekpanelen goed vastklikken.
Binnenunit rammelt: Bij de binnenunit (het wandapparaat binnen) gaat het ratelende geluid vaak om een los luchtfilter, een smerig filterrooster dat niet goed meer past, of een trillend frontpaneel. Haal het filter eruit, maak het schoon en plaats het stevig terug. Controleer ook of het frontpaneel goed dichtklikt aan beide zijden.
Zo controleer je de buitenunit stap voor stap
Schakel de airco altijd uit voordat je aan de buitenunit begint. Wacht even totdat de ventilator stilstaat.
- Kijk door de roosters van de buitenunit of er bladeren, twijgjes of ander vuil in het ventilatorwiel zit. Verwijder dit voorzichtig met een lange pincet of dunne stok, nooit met je handen als de stroom nog aan is.
- Controleer de bouten waarmee de unit op de muurbeugel of het voetstuk bevestigd zit. Draai losse bouten voorzichtig vast met de juiste sleutel.
- Druk de buitenpanelen van de unit langs de randen in. Veer er een paneel mee of hoor je extra geritsel, dan zit dat paneel niet goed. Soms is er een missende clip de oorzaak.
- Start de airco opnieuw en luister of het geluid weg is.
Wanneer moet je een monteur bellen?
Sommige oorzaken kun je zelf oplossen, andere niet. Bel een erkend monteur als:
- Het ventilatorblad zichtbaar verbogen of gebroken is. Vervangen hiervan vereist demontage van de unit.
- Het geluid uit de compressor zelf lijkt te komen (een zwaar, onregelmatig geratel diep in de unit). Dit kan een teken zijn van slijtage aan de compressor, wat een kostbare reparatie is.
- Je na alle controles de bron niet kunt vinden en het geluid aanhoudt.
- Er ook koellekkage of verminderde koeling is naast het geluid. Dat duidt op een groter probleem.
Een los paneel of een blaadje in de ventilator kost niets om zelf te verhelpen. Een compressorprobleem kan, naar schatting in 2025, al snel tussen de 400 en 800 euro aan reparatiekosten betekenen, afhankelijk van het type unit en het merk. Soms is vervanging van de unit dan goedkoper dan reparatie, zeker bij een oudere installatie.
Is het geluid nieuw en begon het plots? Dan is de kans groot dat er iets in de ventilator is terechtgekomen. Is het geluid er geleidelijk gekomen? Dan gaat het vaker om slijtage of losgetrilde onderdelen. Die twee situaties helpen je snel de goede richting op.