De ideale pH-waarde voor een zwembad ligt tussen de 7,2 en 7,6. Dat is licht basisch, niet perfect neutraal. Zit je binnen die marge, dan werkt je desinfectiemiddel goed, prikken je ogen niet en tast het water je huid, badkleding of zwembadwanden niet aan. Zit je erbuiten, dan los je dat snel op, maar je moet wel weten hoe.
Waarom de pH-waarde van je zwembad zo belangrijk is
Water met een pH onder de 7,0 is zuur. Dat klinkt al niet lekker, en dat is het ook niet: zuur water tast het metaal van pompen en trappen aan, vreet aan de voegen en veroorzaakt rode ogen en geïrriteerde huid bij zwemmers. Een pH boven de 7,8 is aan de andere kant te basisch. Dan verliest chloor een groot deel van zijn werking. Je kunt zoveel chloor toevoegen als je wilt, maar bij een te hoge pH desinfecteert het nauwelijks. Tegelijk kan te basisch water kalkafzetting veroorzaken op de zwembadwanden en in de filterapparatuur.
De reden dat de ideale waarde iets boven de 7,0 ligt en niet precies neutraal is, heeft te maken met de ogen. De traanvloeistof van het menselijk oog heeft een pH van ongeveer 7,4. Een zwembad dat dicht daartegen aan zit, voelt comfortabel aan voor zwemmers.
Hoe meet je de pH-waarde?
Meten doe je met een teststrookje, een druppeltestset of een digitale pH-meter. Teststrookjes zijn het goedkoopst en makkelijkst, maar ook het minst nauwkeurig. Een druppeltest (ook wel een kolorimetrische test genoemd) geeft een betrouwbaardere kleurreading. Een digitale pH-meter is het meest nauwkeurig en de moeite waard als je een groter of druk gebruikt zwembad hebt.
Meet bij voorkeur op meerdere plekken in het zwembad, niet vlak bij de inlaatopening waar het water net is behandeld. Neem het water op ellebooghoogte onder het oppervlak af. Meet het minstens twee keer per week bij warm weer of veel gebruik, en eens per week als het zwembad weinig gebruikt wordt.
pH te laag: hoe breng je het omhoog?
Is de pH lager dan 7,2, dan voeg je een pH-verhoger toe. Dit is meestal natriumcarbonaat of natriumwaterstofcarbonaat, beter bekend als zuiveringszout. Volg altijd de doseeraanwijzing op de verpakking, want overdosering werkt averechts. Voeg het middel verspreid toe over het water terwijl de pomp draait, en meet na een paar uur opnieuw.
Een vuistregel: voeg niet alles tegelijk toe. Kleine hoeveelheden, dan meten, dan bijsturen. Dat voorkomt dat je van te laag naar te hoog schiet.
pH te hoog: hoe breng je het omhoog?
Zit de pH boven de 7,8, dan gebruik je een pH-verlager. Dit is vaak natriumwaterstofsulfaat of zoutzuur (ook wel mierenzuur of zwavelzuur wordt gebruikt, afhankelijk van het product). Zoutzuur werkt snel, maar vraagt om voorzichtigheid: draag altijd handschoenen en beschermbril, en voeg het nooit geconcentreerd toe. Verdun het eerst in water en voeg het dan toe aan het zwembad terwijl de pomp loopt.
Hogere buitentemperaturen, veel regen, of intensief gebruik van het zwembad laten de pH stijgen. Dat is normaal. Regelmatig meten houdt verassingen buiten de deur.
Wat beïnvloedt de pH-waarde van je zwembad?
Verschillende factoren laten de pH schommelen. Regen voegt relatief zuur water toe en drukt de pH omlaag. Chloor, en dan met name trichloor tabletten, verlaagt de pH na verloop van tijd ook. Zweet, zonnebrandcrème en andere stoffen van zwemmers verhogen de pH juist. En ook de alkaliniteit van het water (de zogenaamde totale alkaliniteit of TA) speelt een rol: een lage alkaliniteit zorgt ervoor dat de pH snel schommelt, een hoge alkaliniteit maakt hem stabieler maar moeilijker bij te sturen.
Houd naast de pH daarom ook de totale alkaliniteit in de gaten. De richtwaarde daarvoor ligt tussen de 80 en 120 mg/liter. Is de alkaliniteit op orde, dan gedraagt de pH zich veel voorspelbaarder.
De pH-waarde van je zwembad is geen eenmalig ding. Met twee keer per week meten en kleine, tijdige correcties houd je het water veilig, comfortabel en helder. Dat kost weinig moeite en scheelt je een hoop gedoe met troebel water, aangetaste materialen of geïrriteerde ogen na het zwemmen.