Een airco kan ook verwarmen, en dat is een van de meest efficiënte manieren om een ruimte op temperatuur te brengen. Een moderne airco werkt in de winter als een lucht-lucht-warmtepomp: hij haalt warmte uit de buitenlucht en blaast die naar binnen. Zelfs bij vriesweer is er genoeg warmte in de buitenlucht aanwezig om dit te laten werken.
Veel mensen denken dat een airco alleen voor de zomer is, maar het apparaat is het hele jaar bruikbaar. In de zomer koelt hij af, in de winter verwarmt hij. Dat maakt een airco met verwarmingsfunctie een veelzijdige oplossing, zeker in woningen zonder centrale verwarming of in ruimtes die moeilijk te verwarmen zijn.
Hoe werkt airco verwarming precies?
Een airco verplaatst warmte, hij maakt geen warmte aan. Dat is het grote verschil met een elektrische kachel of een infraroodpaneel. De buitenunit absorbeert warmte-energie uit de buitenlucht, een koudemiddel transporteert die energie naar binnen, en de binnenunit blaast warme lucht de kamer in. Dit proces heet de warmtepompcyclus.
Omdat de airco warmte verplaatst in plaats van opwekt, verbruikt hij veel minder stroom dan je zou verwachten. De verhouding tussen geleverde warmte en gebruikte stroom heet de COP (Coefficient of Performance). Een moderne airco heeft bij verwarmen een COP van 3 tot 5. Dat betekent dat je met 1 kilowattuur stroom 3 tot 5 kilowattuur warmte binnenkrijgt. Een gewone elektrische kachel heeft altijd een COP van 1.
Wat is de verwarmingscapaciteit van een airco?
De verwarmingscapaciteit hangt af van het model en de grootte van de ruimte. Een gemiddelde split-airco voor thuisgebruik heeft een verwarmingsvermogen van 2 tot 5 kilowatt, wat voldoende is voor een woonkamer of slaapkamer van 20 tot 50 vierkante meter. Grotere multisplit-systemen kunnen meerdere kamers tegelijk verwarmen.
Houd er rekening mee dat de capaciteit afneemt naarmate het buiten kouder wordt. Bij een buitentemperatuur van min 10 graden levert de meeste aircosystemen minder warmte dan bij 0 graden. Sommige modellen werken betrouwbaar tot min 15 of zelfs min 20 graden, maar dit staat in de specificaties van het apparaat. Controleer dit altijd voordat je de airco als primaire verwarming inzet in een koud klimaat.
Airco verwarming vergeleken met andere verwarmingsopties
| Verwarmingstype | COP / efficiëntie | Geschikt als hoofdverwarming? |
|---|---|---|
| Airco (lucht-lucht-warmtepomp) | 3 tot 5 | Ja, bij milde winters |
| Elektrische kachel | 1 | Alleen als bijverwarming |
| Cv-ketel op gas | 0,9 tot 1,07 (rendement) | Ja |
| Lucht-water-warmtepomp | 3 tot 4,5 | Ja |
Een airco scoort op efficiëntie vergelijkbaar met een lucht-water-warmtepomp, maar is doorgaans goedkoper aan te schaffen en eenvoudiger te installeren. Het nadeel is dat hij alleen lucht verwarmt, geen water. Dat betekent dat hij niet samenwerkt met radiatoren of vloerverwarming.
Wanneer is verwarmen met een airco slim?
Verwarmen met een airco is een goede keuze als je geen aardgas wilt of kunt gebruiken, en als je geen ingrijpende verbouwing wil voor een lucht-water-warmtepomp. Het is ook aantrekkelijk als extra verwarming in een ruimte die de cv niet goed bereikt, zoals een uitbouw, een dakkapel of een garage.
In een slecht geïsoleerde woning is de airco minder effectief, omdat de warmte snel weglekt. Eerst isoleren levert dan meer op dan een nieuw verwarmingssysteem plaatsen. Volgens Vereniging Eigen Huis is een airco het meest rendabel in combinatie met een goed geïsoleerde woning.
Als je de airco als enige verwarming wil gebruiken, let dan op of het model geschikt is voor lage buitentemperaturen. In Nederland zijn strenge vorstperiodes zeldzaam, maar ze komen voor. Een airco met een werkbereik tot min 15 graden geeft meer zekerheid.
Wat kost het om een airco te gebruiken als verwarming?
De werkelijke kosten hangen af van de stroomprijs, de grootte van de ruimte en de buitentemperatuur. Als rekenvoorbeeld: een airco van 3 kilowatt verbruikt bij een COP van 3 precies 1 kilowattuur stroom per uur. Bij een stroomprijs van 0,30 euro per kilowattuur kost een uur verwarmen dan 30 cent. Een elektrische kachel van 3 kilowatt kost bij diezelfde prijs 90 cent per uur voor dezelfde warmte.
Dat verschil loopt op over een heel stookseizoen. Het concrete voordeel hangt sterk af van hoeveel uur je de airco gebruikt en wat de stroomprijs is op het moment dat je dit leest. Gebruik de COP van jouw apparaat als uitgangspunt voor een eerlijke vergelijking.
Installatie en onderhoud
Een airco met verwarmingsfunctie moet worden geïnstalleerd door een erkend monteur met een F-gassencertificaat, omdat er wordt gewerkt met koudemiddel. De installatie bestaat uit een binnenunit, een buitenunit en een verbindingsleiding. In de meeste situaties is ook een klein gat in de muur nodig voor de leiding.
Onderhoud is eenvoudig: de filters van de binnenunit reinig je zelf elke paar maanden. Een technische inspectie door een monteur is aan te raden eens per één à twee jaar, zodat het systeem efficiënt blijft werken en lekkage van koudemiddel wordt uitgesloten.
Een airco die ook verwarmt, geeft je het beste van twee werelden: koeling in de zomer en efficiënte elektrische verwarming in de winter, zonder aparte systemen. Voor de meeste Nederlandse woningen is het een praktische en betaalbare manier om minder afhankelijk te worden van aardgas.