Als je airco geluid maakt, wijst dat bijna altijd op een specifieke oorzaak die je kunt opsporen. Een zoemend, ratelend of piepend geluid is geen toeval. De meest voorkomende boosdoeners zijn vervuilde filters, losse onderdelen, een verstoorde ventilator of een probleem met het koelmiddel. Hieronder lees je welk geluid bij welke oorzaak hoort en wat je zelf kunt doen.
Welk geluid hoort bij welk probleem?
Het type geluid dat je airco maakt, zegt veel over de oorzaak. Een zoemend of bromgeluid wijst vaak op de compressor of de ventilatormotor die zwaarder moet werken dan normaal. Dat kan komen door een vies filter dat de luchtstroom belemmert. Een ratelend of klappend geluid geeft aan dat er iets los zit, denk aan een schroef, een beugel of een stuk vuil dat in de ventilator is terechtgekomen. Een piepend geluid is vaak een teken dat er wrijving is, bijvoorbeeld door een versleten lager in de ventilatormotor.
Een gorgelend of bubbelen geluid is specifieker: dat ontstaat bijna altijd door een probleem met het koelmiddel. Te weinig koelmiddel in het systeem laat lucht of gas door de leidingen borrelen. Dit is iets wat je zelf niet kunt oplossen en waarvoor een erkende monteur nodig is, omdat het werken met koelmiddel aan regels gebonden is.
Airco maakt geluid door een vervuild filter
Dit is verreweg de meest voorkomende reden. Een filter dat vol zit met stof, haren en vuil zorgt ervoor dat de airco harder moet blazen om dezelfde hoeveelheid lucht te verplaatsen. Dat levert meer lawaai op en slijt de motor sneller. Fabrikanten raden aan filters elke vier tot acht weken te controleren, afhankelijk van het gebruik en de hoeveelheid stof in huis.
Een filter schoonmaken is eenvoudig: haal het eruit, spoel het af onder lauw water, laat het volledig drogen en schuif het er weer in. Na het schoonmaken verdwijnt het zoem- of ratelgeluid bij een vuil filter vaak meteen. Werkt het niet, dan zit het probleem dieper.
Losse onderdelen en trillingen
Airco’s trillen tijdens gebruik. Die trillingen kunnen schroeven, beugels of de behuizing langzaam losschudden. Als een deel van de behuizing loslaat, hoor je dat als een laag ratelend geluid dat ritmisch meegaat met de ventilator. Druk voorzichtig op verschillende delen van de behuizing terwijl het apparaat aan staat. Voelt het rammelen weg bij een bepaalde plek, dan weet je waar het zit. Draai losse schroeven aan of gebruik een stukje dempingstape om de trilling op te vangen.
Buiten het apparaat is de buitenunit bij een split-airco een bekende lawaaimaken. De buitenunit staat op een muur of vloer en kan vibreren als de bevestiging niet meer strak zit of als de rubber dempingspads versleten zijn. Nieuwe dempingspads kosten weinig en zijn makkelijk te vervangen.
Problemen met de ventilator of compressor
Een ventilatormotor met een versleten lager maakt een piepend of schurend geluid. Dat geluid wordt in de loop van weken steeds luider. Op dit punt is zelf repareren niet verstandig: de motor vervangen vraagt vakkennis en gereedschap. Laat dit door een technicus doen. Negeer je het, dan kan de motor vastlopen en heb je uiteindelijk een grotere reparatie aan je handen.
De compressor, het hart van de airco, kan bij problemen een zwaar kloppend of tikkend geluid maken. Een defecte compressor is de duurste reparatie die je kunt tegenkomen. Bij een ouder toestel (zeg, ouder dan tien tot twaalf jaar) is het eerlijk om te zeggen dat vervanging van de hele airco dan soms goedkoper uitpakt dan alleen de compressor.
Wanneer je zelf kunt ingrijpen en wanneer niet
- Zelf te doen: filter schoonmaken, losse schroeven aandraaien, dempingspads vervangen, vuil uit de behuizing verwijderen.
- Monteur nodig: probleem met koelmiddel (gorgelend geluid), versleten ventilatorlager (piepen), defecte compressor (zwaar kloppen), elektrische problemen.
Een vuistregel: als het geluid nieuw is en meteen na reiniging van het filter verdwijnt, was dat de oorzaak. Blijft het geluid, wordt het luider of verandert het van karakter, schakel dan een airco-monteur in. Vroegtijdig ingrijpen voorkomt dat een kleine slijtage uitgroeit tot een dure storing.
Regelmatig onderhoud, minimaal eén keer per jaar een grondige controle, is de beste manier om te voorkomen dat je airco geluid maakt. Een goed onderhouden apparaat draait stiller, gebruikt minder stroom en gaat langer mee.