Een airco met buitenunit is het meest gebruikte type airconditioning voor woningen en kantoren. De installatie bestaat uit twee delen: een binnenunit die de ruimte koelt (of verwarmt), en een buitenunit die buiten hangt of staat en de warmte afvoert. Zonder die buitenunit kan een split-airco niet werken, want juist die buitenunit doet het zware thermische werk.
Dit type verschilt van een mobiele airco, die alles in één apparaat combineert maar een afvoerslang naar buiten nodig heeft. Een split-systeem met aparte buitenunit is stiller, energiezuiniger en effectiever, maar vraagt wel een vaste installatie door een erkende monteur.
Hoe een airco met buitenunit precies werkt
De buitenunit bevat de compressor en de condensor. Koelmedium (koudemiddel) circuleert via een leidingset tussen binnen- en buitenunit. Bij koeling absorbeert de binnenunit warmte uit de kamer en transporteert die naar buiten, waar de buitenunit de warmte loost. Bij verwarming werkt het omgekeerd: de buitenunit haalt warmte uit de buitenlucht en brengt die naar binnen. Dat laatste maakt een moderne split-airco ook een volwaardige warmtepomp.
De verbinding tussen binnen- en buitenunit bestaat uit twee koperen leidingen (de leidingset), een elektrische kabel en vaak een condensafvoerslang. Door de muur wordt een kleine opening geboord, waardoor deze leidingen lopen. De doorvoer is zo’n 6 tot 7 centimeter in diameter, afhankelijk van het systeem.
Single-split of multi-split buitenunit
Bij een single-split systeem hoort één buitenunit bij één binnenunit. Dat is de eenvoudigste en goedkoopste opstelling. Wil je meerdere ruimtes koelen met één buitenunit, dan kies je voor een multi-split systeem. Daarbij is één buitenunit verbonden met twee, drie of soms vier binnenunits. Een voorbeeld is een 4,5 kW multi-split buitenunit die twee binnenunits aanstuurt, geschikt voor in totaal zo’n 130 m³ aan ruimte.
Multi-split heeft voordelen: je hebt maar één buitenunit nodig (minder rommel buiten, één vergunningspunt), en de binnenunits per ruimte zijn afzonderlijk te bedienen. Het nadeel is dat de installatiekosten hoger zijn dan bij twee losse single-split systemen, en dat als de buitenunit uitvalt, alle ruimtes zonder koeling zitten.
Vermogen en capaciteit kiezen
Het vermogen van de buitenunit bepaalt hoeveel ruimte je kunt koelen of verwarmen. Als vuistregel geldt bij een goed geïsoleerde woning ongeveer 70 tot 100 watt per vierkante meter. Voor een woonkamer van 30 m² met normale isolatie kom je dan uit op 2,1 tot 3 kW. Voor grotere of slecht geïsoleerde ruimtes heb je meer vermogen nodig.
Koop niet automatisch de krachtigste buitenunit. Een te groot systeem schakelt constant in en uit (korte cycli), wat minder efficiënt werkt en het systeem sneller slijt. Een berekening op basis van ruimtegrootte, isolatiewaarde, raamoppervlak en zonligging geeft de meest betrouwbare uitkomst. Een erkende installateur maakt die berekening voor je.
Plaatsing van de buitenunit: regels en aandachtspunten
De buitenunit moet vrij kunnen ventileren. Aan de voorkant is minimaal 50 centimeter ruimte nodig voor de luchtuitstroom, aan de achterkant en zijkanten ook voldoende speling. Zet de unit nooit in een afgesloten ruimte of nis: dat verlaagt het rendement sterk en kan de unit beschadigen.
In veel gemeenten is een vergunning nodig als je de buitenunit aan de straatkant plaatst of in een monument/beschermd stadsgezicht woont. Aan de achter- of zijgevel zonder straatzicht is in de meeste gevallen vergunningsvrij, mits de unit voldoet aan de lokale welstandsnota. Check dit altijd bij jouw gemeente voordat je installeert.
Op geluidsoverlast let je ook. Een moderne inverter-buitenunit produceert bij normaal gebruik tussen de 45 en 55 dB(A), vergelijkbaar met een rustig gesprek. Houd rekening met de afstand tot buren en slaapkamerramen. De unit zo laag mogelijk laten draaien (via een inverter die het toerental regelt) beperkt het geluid aanzienlijk.
Wifi en bediening
Veel moderne systemen hebben ingebouwde wifi-modules in de binnenunit. Daarmee bedien je de airco via een app op je telefoon, ook op afstand. Praktisch als je de woning wilt voor-koelen voor je thuiskomt, of als je wilt controleren of je het systeem niet per ongeluk aan hebt laten staan. Bij multi-split systemen kun je via de app vaak elke binnenunit afzonderlijk instellen op temperatuur en stand.
Installatie en onderhoud
Een airco met buitenunit mag je wettelijk niet zelf installeren als dat het vullen of aftappen van koudemiddel inhoudt. Daarvoor is een F-gassenlicentie verplicht. Laat de installatie dus altijd doen door een erkend bedrijf. De montage zelf duurt bij een single-split systeem doorgaans een halve tot één werkdag.
Onderhoud bestaat uit het schoonmaken van de filters in de binnenunit (elke twee tot vier weken tijdens intensief gebruik) en een jaarlijkse servicebeurt waarbij een monteur de koudemiddeldruk controleert, de leidingen inspecteert en de buitenunit reinigt. Regelmatig onderhoud verlengt de levensduur, die bij goed onderhouden systemen gemakkelijk 15 jaar of meer kan bedragen.
Een airco met buitenunit is voor de meeste woningen de meest doeltreffende en stille oplossing voor zowel koeling als bijverwarming. Let bij de keuze op het juiste vermogen voor jouw ruimte, de plaatsingsmogelijkheden buiten en of je één of meerdere ruimtes wilt bedienen. Laat een erkend installateur de berekening en montage verzorgen; dat voorkomt problemen achteraf en garandeert dat het systeem optimaal presteert.