Een airco split unit zelf installeren is mogelijk, maar alleen als je de juiste voorbereiding treft en weet wat je doet. De binnenkant van het systeem, de leiding en de beugels mag je zelf plaatsen. Het vullen van het systeem met koudemiddel is in de meeste gevallen wettelijk voorbehouden aan een gecertificeerd monteur, tenzij je werkt met een zogeheten voorgevulde split airco waarbij de leidingen al gevuld zijn geleverd.
Of je het hele traject zelf kunt doen, hangt dus sterk af van het type unit dat je kiest. Hieronder lees je precies hoe de installatie werkt, waar je rekening mee houdt en wanneer je beter een vakman inschakelt.
Voorgevulde split airco: de slimste keuze voor zelfinstallatie
Wie een airco split unit zelf wil installeren zonder gedoe met koudemiddel, kiest het beste voor een voorgevulde split airco. Bij dit type zit het koudemiddel (meestal R32 of R410A) al in de leidingset verwerkt. Je hoeft alleen de leidingen te koppelen, de units op hun plek te hangen en de elektrische aansluiting te maken. Er komt geen speciale apparatuur of F-gassen certificering aan te pas.
De leidingsets bij voorgevulde systemen zijn verkrijgbaar in vaste lengtes, meestal tussen de 3 en 8 meter. Dat betekent dat de afstand tussen je buiten- en binnenunit wel binnen die maat moet vallen. Controleer dit vooraf goed, want een te korte leiding heeft grote gevolgen voor de plaatsing.
Wat heb je nodig voor de installatie?
Zorg dat je de volgende gereedschappen en materialen bij de hand hebt voordat je begint:
- Boorhamers en steenboor (voor de doorvoer door de muur)
- Waterpas en potlood (voor het recht monteren van de binnenunit)
- Schroevendraaier en moersleutels
- Kabelbinder of leidingkoker (voor het wegwerken van de leidingen)
- Afdichtingskit of muurplug voor de wanddoorvoer
- Geschikte groepszekering of speciale wandcontactdoos (afhankelijk van het vermogen)
Let op het elektrische gedeelte. Een split airco van 2,5 tot 3,5 kW draait vaak op een gewoon stopcontact van 230V, maar grotere modellen (vanaf 5 kW) vragen om een aparte groep of zelfs driefase aansluiting. Controleer dit in de productspecificaties voordat je koopt.
Airco split unit zelf installeren: stap voor stap
Stap 1: Locatie bepalen. Hang de binnenunit bij voorkeur hoog aan de muur, vrij van obstakels en op een plek waar de lucht de ruimte goed bereikt. De buitenunit heeft ventilatie nodig: minstens 30 cm vrije ruimte aan de voor- en zijkant.
Stap 2: Beugels monteren. Bevestig de wandplaat van de binnenunit met een waterpas. Gebruik deugdelijke pluggen, zeker bij een gipskartonwand. Monteer de beugel van de buitenunit op een stevige ondergrond, zoals beton of baksteen. Zorg dat het oppervlak het gewicht aankan (een buitenunit weegt al snel 15 tot 30 kg).
Stap 3: Wanddoorvoer maken. Boor een gat van doorgaans 6 tot 7 centimeter diameter onder een lichte helling naar buiten, zodat condenswater goed wegloopt. Let op leidingen en kabels in de muur: gebruik een kabeldetector voordat je boort.
Stap 4: Leidingen aanleggen. Leid de leidingset van binnen naar buiten. Bij een voorgevulde set draai je de koppelingen aan met een momentsleutel op de voorgeschreven koppelwaarde (staat in de handleiding). Te los is een lek, te strak beschadigt de koppeling.
Stap 5: Elektrische aansluiting. Sluit de units aan volgens het aansluitschema in de handleiding. Twijfel je hieraan? Laat dit gedeelte door een erkend elektricien doen. Een verkeerde aansluiting beschadigt de compressor en vervalt de garantie.
Stap 6: Testen. Schakel de airco in via de afstandsbediening en controleer of hij koelt en verwarmt. Voel aan de koppelingen of je ergens condensatie voelt die niet klopt, dat kan wijzen op een klein lek.
Wanneer je beter een monteur inschakelt
Niet elke situatie leent zich voor zelfinstallatie. Schakel een gecertificeerd monteur in als:
- Je geen voorgevulde unit hebt en het systeem gevuld moet worden met koudemiddel
- De leidingen langer zijn dan de meegeleverde set toelaat
- De buitenunit op hoogte geplaatst wordt (op een dak of hoge gevel)
- Je de elektrische aansluiting zelf niet durft te maken
- De fabrieksgarantie alleen geldt bij installatie door een erkende monteur
Check altijd de garantievoorwaarden van je unit voordat je zelf aan de slag gaat. Sommige fabrikanten vragen een bewijs van professionele installatie om garantie te kunnen claimen.
Veelgemaakte fouten bij zelfinstallatie
De meest voorkomende fout is de buitenunit te dicht bij een muur of ander obstakel plaatsen. De unit moet dan harder werken, verbruikt meer stroom en gaat sneller stuk. Een tweede veelgemaakte fout is de leidingen niet goed isoleren, waardoor er condensatie ontstaat in de muur of op het plafond. Gebruik altijd de meegeleverde isolatiemantel rondom de leidingen en plak naden goed af.
Ook het afvoeren van condenswater wordt soms onderschat. De binnenunit produceert bij koelen water dat via een slang afgevoerd moet worden. Zorg dat de slang afloopt naar buiten of naar een afvoer, zonder knikken en zonder opwaartse stukken waar water blijft staan.
Een airco split unit zelf installeren is bij het juiste type en met de juiste voorbereiding goed haalbaar. Kies bewust voor een voorgevulde unit als je het volledig zelf wil doen, neem de tijd voor een nette leidingvoering en twijfel je ergens over, dan is een vakman voor dat ene onderdeel goedkoper dan een kapotte compressor achteraf.