Een ventilator met timer aansluiten doe je door de stroomdraden correct aan te sluiten op de schakelaar en de ventilator, waarbij de timer bepaalt hoe lang het apparaat na gebruik blijft draaien. Dit is precies hoe een badkamerventilator met nalooptijd werkt: het licht gaat uit, maar de ventilator draait nog even door om vocht af te voeren. Hieronder vind je een duidelijk stappenplan en uitleg over de bedrading.
Wat je nodig hebt voordat je begint
Zorg dat je het volgende bij de hand hebt voordat je begint: een schroevendraaier, een afknipper of striptang, kroonsteentjes of lasklemmen, en de handleiding van je ventilator. Bijna alle ventilatoren met een ingebouwde timer (nalooptijd) worden geleverd met een aansluitschema. Zoek dat schema op voordat je de draden aansluit, want de aanduiding van de draden kan per merk iets verschillen.
Controleer ook welk type schakelaar je hebt. Bij een ventilator met nalooptijd werkt de timer via de stroomtoevoer naar de ventilator. Je hebt daarom minimaal drie draden nodig: een fase (L), een nuldraden (N) en een schakelaar-fase (ook wel aangeduid als S of L’). Heb je alleen twee draden in de muur? Dan is de aansluiting ingewikkelder en is een elektricien verstandig.
Ventilator met timer aansluiten: het stappenplan
Volg deze stappen om de ventilator met nalooptijd veilig aan te sluiten:
- Stap 1: Zet de stroom uit. Schakel de groep waarop je werkt uit via de meterkast. Controleer daarna met een spanningstester of er echt geen spanning meer op de draden staat.
- Stap 2: Identificeer de draden. In Nederland gebruik je doorgaans een bruine of rode draad als fase (L), een blauwe draad als nul (N) en een grijze of zwarte draad als schakelaar-fase (S). In oudere woningen kunnen de kleuren afwijken; meet dan na met een multimeter.
- Stap 3: Sluit de nuldraden en aarde aan. Verbind de blauwe (N) draad met de N-aansluiting op de ventilator. Is er een aardedraad (geel-groen)? Sluit die aan op de aardaansluiting van de ventilator. Sla dit niet over.
- Stap 4: Sluit de fase aan. Verbind de bruine of rode draad (L) rechtstreeks met de L-aansluiting op de ventilator. Dit is de permanente stroomtoevoer die de timer van stroom voorziet, ook als de schakelaar uit staat.
- Stap 5: Sluit de schakelaar-fase aan. De grijze of zwarte draad (S) komt van de lichtschakelaar. Sluit deze aan op de aanduiding “S” of “L'” op de ventilator. Dit is het signaal waarmee de ventilator weet dat het licht aan is.
- Stap 6: Stel de nalooptijd in. De meeste ventilatoren met een ingebouwde timer hebben een kleine draaiknop of potentiometer waarmee je de nalooptijd instelt, vaak instelbaar tussen 2 en 30 minuten. Draai die naar je gewenste instelling.
- Stap 7: Zet de stroom terug aan en test. Schakel de groep in de meterkast terug in. Zet het licht aan: de ventilator moet starten. Zet het licht uit: de ventilator moet nog blijven draaien voor de ingestelde nalooptijd en daarna vanzelf stoppen.
Ventilator aangesloten op aparte schakelaar of op het licht?
Bij de meeste badkamerinstallaties is de ventilator gekoppeld aan de lichtschakelaar. Dat is de eenvoudigste situatie: het licht aan betekent ventilator aan, licht uit betekent dat de timer begint te lopen. Wil je de ventilator onafhankelijk van het licht bedienen, dan heb je een aparte schakelaar nodig. In dat geval sluit je de schakelaar-fase (S) aan op die aparte schakelaar in plaats van op het lichtcircuit.
Let op: sommige ventilatoren hebben een vochtsensor of een apart aan/uit-contact naast de timer. Lees de handleiding goed om te weten welk contact welke functie heeft. Bij twijfel over de bedrading in je woning is het verstandig een erkend elektricien in te schakelen.
Veelgemaakte fouten bij het aansluiten
Een bekende fout is het verwisselen van de permanente fase (L) en de schakelaar-fase (S). Als je die omdraait, blijft de ventilator altijd draaien of werkt de timer niet. Controleer daarom altijd met een spanningstester welke draad spanning heeft als de schakelaar aan staat, en welke altijd spanning heeft.
Een andere valkuil: geen aarde aansluiten in een badkamer. Badkamers vallen onder een speciale veiligheidszone (conform NEN 1010) waarbij aarding van elektrische apparaten verplicht is. Sla dit dus nooit over, ook niet als het “eenvoudiger” lijkt zonder aardedraden.
Zodra alles goed is aangesloten en getest, heb je een ventilator die automatisch nog even doorloopt na het verlaten van de badkamer. Dat is zowel goed voor het vochtgehalte in de ruimte als voor de levensduur van je muren en vloer.